کبد و بیماری های آن

منبع: مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران

كبد در سمت راست قسمت فوقاني شكم و زير ديافراگم قرار گرفته و بزرگترين غده بدن است.
كار كبد
1- جذب گلبولهاي قرمز مرده ودفع آنها:عمر گلوبولهاي سرخ خون حداكثر 120 روز است . در جريان گردش خون گلوبولهاي سرخ مرده توسط طحال و كبد و برخي از اندامهاي ديگر جذب وبه مواد قابل دفع تبديل مي شوند.
2- ساختن نمكهاي صفرا : نمك هاي صفراوي مجموعا صفرا را تشكيل مي دهند و صفرا فرآيند هضم و جذب چربيها وويتامين هاي محلول در چربي را تسهيل مي كند.
3- سوخت و ساز مواد نشاسته اي : بدين معني كه مواد نشاسته اي را بصورت گلوكز در آورده و گلوكز بصورت به شكل گليكوژن در كبد ذخيره مي شود تا هنگام احتياج بدن بمصرف برسد. وبه همين علت كبد را منبع بزرگ ذخيره نيرو مي دانند.
4- سوخت و ساز پروتئين ها: كبد در سوخت ماده هاي پروتئيني نقش مهمي دارد. پروتئين در جريان سوخت و ساز تبديل به اوره مي شوداوره ماده اي سمي است و بيشتر از طريق كليه دفع مي شود.
5- ذخيره ويتامين ب 12 : كبد جايگاه اصلي ذخيره ويتامين ب 12 است و اين ويتامين عامل اصلي ايجاد گلوبولهاي قرمز است.
6- توليد پروترومبين و ذخيره شدن آن در كبد : ويتامين كا كه در روده به كمك باكتريها ساخته مي شود و همچنين دربرخي از غذا ها وجود دارد توسط روده ها جذب و در كبد به پروترومبين تبديل و ذخيره مي شود . پروترومبين يكي از عوامل هاي اصلي انعقاد خون است.

زردی یا یرقان

زرد شدن پوست يا قسمت سفيد چشم را كه نتيجه افزايش ماده هاي رنگي صفرا در خون است زردي و يا يرقان مي گويند . زردی یکی از معروفترین نشانه های اختلالات کبدی است .
شایعترین عوامل بروز آن عبارتند از :
1- بسته شدن راههاي صفرا كه يرقان انسدادي توليد مي كند.
2-بيماري هايي كه سبب خراب شدن گلبولهاي قرمز ( هموليز) مي شوند كه دراينصورت يرقان حاصل را يرقان همولي تيك گويند.
3-بيماري هاي كبد.
يرقان انسدادي
در اين يرقان صفرا نمي تواند مسير عادي خود را بپيمايد و به كيسه صفرا يا دوازدهه بريزد و در مسير راه هاي صفرا چه در داخل كبد و يا چه در خارج مانع وجود دارد .
نشانه ها
1-زردشدن سفيدي چشمها ، مخاط و پوست بدن.
2-دفع مدفوع سفيد رنگ.
3-زرد و پر رنگ شدن ادرار زيرا مقداري بيلي روبين به خون باز مي گردد و از راه ادرار دفع مي شود.
4-خارش : نمكهاي صفرا كه در زير پوست گرد مي آيد سبب خارش مي شود.
5-خونريزي : در يرقان انسدادي صفرا به روده نمي ريزد لذا ويتامين كا ساخته و ياجذب نمي شود و در نتيجه پروترومبين خون نقصان مي يابد و خونريزي هاي طولاني عارض مي شود.
يرقان همولي تيك
اين نوع يرقان در نتيجه خراب شدن حجم زيادي از گلبول هاي قرمز خون ايجاد مي شود . به همين علت اين يرقان را همولي تيك ناميده اند. در اين بيماري كبد توانايي جذب و دفع تمام بيلي روبين را ندارد و در نتيجه تجمع أن در خون سبب يرقان (زردي)مي شود. علت هموليز (تخريب)گلبول هاي سرخ به اختصار چنين است :
1- عفونت هاي شديد به خصوص عفونت هاي خوني.
2- مصرف برخي دارو ها.
3-انتقال خون ناسازگار.
4- اختلالات خوني مادرزادي .
نشانه ها
1-زرد شدن پوست بدن و چشمها.
2- تيره تر شدن رنگ مدفوع زيرا راه خارج شدن صفرا باز است و صفرا در روده ها مي ريزد
3-نمكهاي صفرا به اندازه طبيعي دفع مي شود بنابراين خارش وجود ندارد.
4-مقدار اوربيلين دفع شده از كليه بيش از حد عادي است.
هپاتيت
ورم بافت كبد را هپاتيت گويند . پيشرفت و ادامه آن ممكن است سبب يرقان شود. علت آن را عموما ويروس ها مي دانند ولي پاره اي از داروهاي سمي نيز ممكن است سبب هپاتيت شوند. پس از درمان بيمار بهبود مي يابد ولي گاهي بافت كبد بطوري صدمه مي بيند كه برگشت به سلامت كامل امكان پذير نيست.هپاتيتها بيماري هاي عفوني كبدي هستند كه با توجه به نوع عامل بيماري به انواع Aو B و C و D ( دلتا) وE طبقه بندي شده اند.اين عوامل بيماري زا در بسياري از خصوصيات با هم مشابهند اما از نظر عامل بيماري زايي و بعضي از مشخصات ديگر با هم اختلاف دارد كه ما در اينجا نوع A , B را با توجه به اهميتشان شرح خواهيم داد :
هپاتيت A
تعريف : بيماري عفوني است كه تظاهرات باليني آن از اشكال خفيفي كه 1 تا 2 هفته ادامه دارد تا اشكال بسيار شديد ناتوان كنند ه اي كه چندين ماه ادامه مي يابد متغييراست و معمولا شدت بيماري با افزايش سن بيشتر مي شود.
علانم : بيماري معمولا ناگهاني با تب، بي قراري ، بي اشتهايي ، حالت تهوع و ناراحتي شكم شروع مي شود و بعداز چند روز يرقان ظاهر مي گردد كه در اين هنگام پوست و ملتحمه چشم زرد رنگ شده و ادرار پر رنگ مي شود و ممكن است مدفوع به رنگ سفيد ، دودي يا تيره و سياه ديده مي شود.
دوره نهفتگي : بين 15 تا 50 روز مي باشد.
دوره واگيري :
معمولا از نيمه دوم دوره نهفتگي تا يك هفته بعداز ظهور يرقان قدرت آلوده كنندگي وجود دارد.
راههاي سرايت :بيماري از طريق آب و غذاي آلوده به مدفوع بيمار از راه دهان به شخص سالم سرايت مي كند.
مراقبت و پيشگيري :
1- آموزش به مردم در مورد دفع بهداشتي مدفوع، شستشوي دستها قبل و بعداز توالت .
2- ضد عفوني نمودن توالتها ، فاضلاب ها و وسايل و اشيايي كه بيمار استفاده مي كند.
3- آموزش به مردم در موارد زير :
_ نحوه انتقال بيماري به منظور پيشگيري
_ دفع صحيح زباله و فاضلاب.
_ ضد عفوني نمودن آبهاي آشاميدني آلوده (بوسيله جوشانيدن يا كلرينه كردن)
_ جلوگيري از آلوده شدن غذاها و دور نمودن مگس از اطراف مواد غذايي .
4- گزارش و ارجاع فوري موارد مشكوك كه به مركز بهداشتي _ درماني و پيگيري تا حصول نتيجه.
5- پيگير ي بيماران شناخته شده.
6- همكاران با اكيپ هاي بهداشتي _ درماني كه جهت بررسي مراجعه مي كنند.
هپاتيت B
تعريف :
بيماري عفوني است كه نشانه هاي بيماري ممكن است از حالات مخفي كه فقط با آزمايشهاي كبدي قابل تشخيص است تا اشكال بسيار شديدي كه منجر به مرگ مي شود متغيير باشد
علائم :
بيماري معمولا ناگهاني با تب خفيف يا بدون علامت با نشانه هاي بي اشتهايي ، ناراحتي هاي مبهم شكمي، حالت تهوع و استفراغ و درد مفاصل شروع مي شود و اغلب با يرقان نيز همراه است كه در اين هنگام پوست و ملتحمه چشم زرد رنگ شده و ادرار پر رنگ و كدر مي شود
دوره نهفتگي:
معمولا بين 45 تا 160 روز مي باشد كه گاهي ممكن است بيشتر طول بكشد كه اين بستگي به مقاومت و تعداد ميكروب و راه ورود آن به بدن فرد دارد.
دوره واگيري :
خون افراد آلوده هفته ها قبل از شروع اولين علائم بيماري قدرت آلوده كنندگي دارد و ممكن است بعضي بيماران بصورت حامل در آيند كه در اين صورت تا زماني كه فرد حامل ميكروب باشد قدرت آلوده كنندگي دارد.
راههاي سرايت :
انتقال بصورت مستقيم و غيرمستقيم از طريق زير صورت مي گيرد :
1- از شخص بيمار به شخص سالم از طريق تماس جنسي ، ترشحات و بزاق.
2- از طريق مادر به جنين يا نوزاد در دوران حاملگي (از طريق جفت) ، حين زايمان (بعلت آلودگي ترشحات كانال زايمان) و بعد از زايمان (از طريق شير)
3- از طريق انتقال خون و فرآورده هاي خوني و يا استفاده مشترك از ابزار آلوده به خون مثل لوازم پزشكي ، سرنگ وسوزن ....
مراقبت و پيشگيري:
1- واكسيناسيون (خصوصا واكسيناسيون كودكان در بدو تولد و افراد در معرض خطر بيماري)
توجه : افراد در معرض خطر در دستورالعمل ايمنسازي كشوري مشخص شده اند.
2- آموزش به مردم (خصوصا افراد در معرض خطر بيماري) در مورد نحوه انتقال بيماري.
3- جمع آوري و دفن صحيح سرنگ و سر سوزنهاي مصرفي(بهتر است در قوطي هاي فلزي دربدار جمع آوري شده و دفن گردند.)
4- استفاده از وسايل استريل در تزريقات و پانسمان.
5- آموزش به آرايشگاهها در مورد استفاده از تيغ يكبار مصرف و ضد عفوني وسايل كار.
6- گزارش و ارجاع فوري موارد مشكوك به مركز بهداشتي _ درماني و پيگيري تا حصول نتيجه.
7- پيگيري بيماران شناخته شده.
8- همكاراي با اكيپهاي بهداشتي _درماني كه جهت بررسي مراجعه مي كنند.
واكسن هپاتيت B
تعريف :
اين واكسن محتوي آنتي ژن سطحي ميكروب هپاتيت ب مي باشد كه به صورت ويال موجود مي باشد.
مقدار و روش تلقيح :
ابتدا ويال واكسن را به آرامي تكان دهيد سپس با استفاده از تيغ اره قسمت وسط در پوش ويال با الكل ، بوسيله سرنگ 2 سي سي و سر سوزن 23 مقدار نيم سي سي (براي كودكان زير 10 سال) از واكسن را كشيده و پس از هواگيري سرنگ بصورت عضلاني تلقيح نمائيد.
توجه : 1- براي بيماران دياليزي 2 سي سي از واكسن بايد تلقيح گردد.
1- در افراد مبتلا به هموفيلي واكسن هپاتيت ب بايد زير جلدي تزريق گردد.
محل تلقيح :
در كودكاني كه را ه نمي روند در قسمت خارجي ران و در كوردكاني كه راه مي روند و همچنينن افراد بزرگسال در عضله دلتوئيد تلقيح گردد.
نوبتهاي تلقيح :
بر حسب سن برابر دستور العملهاي ايمنسازي كشوري انجام شود.
اثرات جانبي :
معمولا عارضه اي ندارد.
درمان:
درمان هپاتيت با نظر پزشك و با توجه به علائم باليني بيمار صورت مي گيرد. اصول كلي درمان عبارت است از:
1. استراحت .
2. استفاده از رژيم غذاي سبك و كم چرب .
3. به نسبت بهبودي مي توان غذاي بيمار را تغيير داده به تدريج گوشت ، ماهي و شير را به برنامه غذايي وي اضافه كرد.
زردي نوزادي :
يرقان فيزيولوژيك (غير مرضي):
اين نوع زردي سه يا چهار روز بعد از تولد به وجود مي آيد و براي چندين روز به طول مي انجامد كه كاملا طبيعي و رايج است ،كبد نوزاد نيازمند يادگيري براي انجام وظايف خودش مي باشد كودكان مبتلا به يرقان معمولا خواب آلود هستند لذا آنها را هر سه يا چهار ساعت يكبار براي شير خوردن بيدار نماييد.كودك را صبح يا بعد از ظهر در برابر اشعه خورشيد قرار دهيد و چشمان او را بپوشانيد، بدن نوزاد بايد لخت باشد،ضمنا بايد مواظب بودكه آفتاب تند باعث سوختن پوست بدن نشود.
زردي مرضي:
اگر زردي در 24 ساعت اول تظاهر كند و يا زردي بيشتر از 7 روز طول بكشد زردي مرضي تلقي مي شود.

 

 

 

 

 

 

نارسایی مزمن کبد و مراقبتهای پرستاری

مراقبتهای پرستاری

1- ایجاد محیط آرام و ساکت و اقداماتی حمایتی جهت استراحت بیمار تا کبد فرصت یابد توانایی قبلی خود را بدست آورد.

- سر و صدا و فعالیتهای محیطی به حداقل برسد

- برنامه ریزی مراقبتهای پرستاری تا استراحت بیمار بهم نخورد

- تعداد ملاقاتیها و طول مدت ملاقات محدود شود

- وسایل و ملزومات در دسترس باشد

- تشویق به فعالیت همراه با افزایش دوره های استراحت

 

2- کاهش ترس و اضطراب

- آشنا کردن بیمار با محیط ابزارها، روشهای درمانی و مراقبتی

- اهداف کلیه روشهای تشخیصی و درمانی توضیح داده شود

- معرفی پرسنل که مسئولیت مراقبت از بیمار هستند

- مطمئن سازید که پرستاران همیشه در دسترس هستند

- در برقراری ارتباط روش آرام و مطمئن توام با رازداری استفاده شود

- تشویق بیمار به بیان اضطراب و ترس خود و دادن باز خورد مناسب به او

- بازگو کردن توضیحات مجدد پزشک

3- بررسی وضعیت تغذیه ای بیمار استفاده از ویتامین های مکمل A, C,K و گروه B

4- روشهای ذخیره انرژی آموزش داده شود (مثل استفاده از صندلی هنگام مسواک، حمام و شانه کردن)

5- اقداماتی جهت افزایش اکسیژناسیون بافتی

- اکسیژن طبق دستور – تشویق به ترک سیگار، جلوگیری از عفونت، تمرینات دمی

6- جلوگیری از بروز عفونت مثل پنومونی، تروبنوملیت و زخم های فشاری

- تغییر پوزیشن – فعالیت ورزشی ملایم – فیزیوتراپی تنفسی – افزایش تدریجی فعالیت

خطر زیاد و آسیب دیدگی بیمار در ارتباط به اختلالات انعقادی و تغییر در سطح هوشیاری

توضیح:  اختلالات انعقادی به علت هیپراسپلینیه و ترومبوستیوپنی و مایسرکوب مغز استخوان بروز می کند و کاهش ساخت پروتئین ممکن است منجر به کاهش تولید فیبرینوژن (فاکتور I) پروتروئنی (فاکتور II و فاکتورهای Vو VII و IV و می شود به دلیل سوء جذب ویتامین K نیز ایجاد میشود.

 

مراقبتهای پرستاری:

1-    تعیین سطح هوشیاری و شناختی بیمار در این صورت تعیین توانایی بیمار بهتر میشود.

2-    فراهم نمودن محیط امن (مثل بالا بردن نرده های کنار تخت و برداشتن موانع از اتاق)

3-    از بریدگی های اتفاقی جلوگیری کنید – به جای اشیاء تیز ا وسایل ایمن تر استفاده کنید.

4-    هر بار مدفوع بیمار از نظر رنگ، قوام بررسی شودا (امکان خونریزی دستگاه گوارش را فراهم می کند)

5-    تظاهرات خونریزی مثل خونمردگی – خونریزی از بینی یا لثه و پتشی که دلالت بر اختلالات انعقادی دارد باید بررسی گردد.

6-    بیمار را آرام کنید و احتمال زور زدن و خطر خونریزی را به حداقل برسانید.

7-    در صورت استفراغ – مقدار – ماهیت و زمان استفراغ جهت ارزیابی شدت خونریزی اندازه گیری گردد.

8-    در صورت لزوم بیمار NPO باشد تا خطر آسپیراسیون و آسیب دیدگی مری و معده کم شود.

9-    طی حملات خونریزی کنار بیمار بمانید این حالت اضطراب را کم می کند. و از خونریزی می کاهد.

10-در صورت تجویز پزشک ویتامین K تزریق نمائید.پ

11-مسواک نرمی را برای بیمار فراهم کنید و از بکار بردن خلال دندان خودداری نمائید.

12-تشویق کندی بینی خود را به آرامی تمیز نماید تا خطر خونریزی کم شود.

13-هنگام کوتاه کردن ناخنها دقت شود و به بیمار کمک شود از ناخن گیر مناسب استفاده نماید.

14-از مصرف آسپرین به علت اثرات آن برانعقاد و مخاط معده پرهیز شود.

15-استامینوفن نیز باید با احتیاط و در موارد لزوم باید با دوز کمتر از 2g/dm مصرف شود زیرا به اثرات هپاتوتوکسیک استامینوفن حساس ترند که احتمالاً به علت افزایش متابولیسم دارو به واسطه های سمی و کاهش مقادیر گلوتاستیون است

 

اختلال در آرامش به دلیل خارش در رابطه با:

الف: تجمع بیلی روبین در زیر پوست در اثر انسداد جریان صفرا

ب: حضور کریستالهای اوره در سطح پوست (شبنم اورپیک) به دلیل سمومات نیتروژنی خون

 

مراقبتهای پرستاری:

1-    استحمام و استفاده از آب نیم گرم و صابون ضعیف (از تحریک پوست و احساس خارش می کاهد)

2-    پس از شستشو پوست را به دقت خشک کنید.

3-    از روشهای جایگزین به جای خاراندن (نظیر فشار – ماساژ – لرزش) در ناحیه استفاده کند.

4-    جهت ماساژ از مواد نرم کننده هر دوساعت استفاده کند و تغییر پوزیشن داده شود، به برطرف شدن ادم نیز کمک می کند.

5-  جهت ایجاد فشار مناسب استفاده از تشک مواج با تشک با فشار متناوب استفاده شود (زیرا فشار طولانی مدت خصوصاً برجستگیهای استخوانی خطر ایجاد زخم را تشدید می کند).

6-  بیمار را تشویق کنید از فعالیتهای سرگرم کننده جهت انحراف فکر استفاده کنید مثل تماشای فیلم مورد علاقه و موسیقی و مطالعه کتب و روزنامه مورد علاقه

7-    به بیمار آموزش دهید لباسهای نخی بپوشد.

8-  هر 4 ساعت مفاصل بیمار را در محدوده حرکتی حرکت دهید، در صورت امکان اندامهای ستورم را بالا نگه دارید زیرا به برطرف شدن ادم و کاهش خارش کمک می کند.

9-    توجه به رژیم غذایی کم رنگ و کم پروتئین جهت کاهش ادم و کاهش سمومات نیتروژنی در خون کمک می کند.

10-شبنم اورمیک را با آب و صابون ضعیف از سطح پوست بشوئید.

11-کلسیتراسین یک رزین گیرنده اسیدهای صفراوی است به مقدار 16-12 گرم در روز به طور خوراکی جهت کاهش خارش و هیپرکلسترولمی با نظر پزشک استفاده میشود.

دیفاسپین – نالوکسان – پلاسمافرز – اشعه ماوراء بنفش نیز برای کنترول خارش به کار رفته اند و اثرات و نتایج متغییری داتشه اند که میتوان با مشورت پزشک استفاده کرد.

تغذیه کمتر از نیاز بدن در رابطه با اتساع شکم، بی اشتهایی، تهوع، خستگی و دوست نداشتن غذا

 

1-  دریافت تغذیه و وضعیت تغذیه ای را از طریق تاریخچه ثبت روزانه، توزین روزانه و داده های آزمایشگاهی بررسی کنید تا کمبودهای تغذیه ای مشخص و از کفایت تغذیه اطمینان حاصل شود.

2-    اقداماتی جهت و اغلب کردن بیمار به تغذیه مثل کنترول تهوع و استفراغ و بهداشت دهان و دندان نظیر دهانشویه و مسواک

 

-         مواد غذایی به مقدار کم و به دفعات زیاد به بیمار داده شود.

-         محیط اطراف بیمار تمیز و آرام باشد.

-         به منظور تحمل بهتر رژیم کم رنگ از سبزی و ماست استفاده شود.

-         زمان کافی جهت تغذیه داده شود و در صورت نیاز غذا مجدداً گرم شود.

-         از مصرف مایعات و غذاهای گازدار اجتناب کند.

 

3-    رژیم سرشار از کربوهیدرات تا کالری لامز برای کسب انرژی اضافی برای ترمیم بافتها فراهم شود.

4-  کم کردن مواد پروتئینی متناسب با کارکرد کبد (مواد پروتئینی از طریق بالا بردن ترکیبات نیتروژن دار به وسیله باکتریهای کولون می توانند زمینه انسفالوپاتی کبد را فراهم کنند).

5-    رژیم کم چرب و تری گلیسریدهای بازنجیره متوسط برای استئاقوره در سیروز صفراوی مناسب است

6-    در شناسایی غذاهای کم نمک به بیمار کمک کنید «رژیم کم رنگ سبب کاهش ادم و آسیت میشود»

7-  هنگام غذا خوردن سرتخت بالا آورده شود (ناراحتی ناشی از اتساع شکم را می کاهد و با کاستن فشار آسیت و محتویات شکم روی معده احساس پری را کاهش داده و اشتها بهتر می شود)

8-  مصرف الکل را برای بیمار ممنوع کنید --- کالری بی فایده از رژیم غذایی کنار رفته و خطرات بیشتر ناشی از الکل حذف میشود.

9-  با ورزش در حد تحمل و خوردن مایعات گرم و سهل بانظر پزشک (لاکتولوز انتخابی) یبوست برطرف شده و اتساع و نفخ شکم کاهش می یابد.

10- دادن مکملهای ویتامین D خصوصاً در سیروز صفراوی به دلیل سوء جذب آن با نظر پزشک

 

مراقبتهای پرستاری:

1-    قرار دادن بیمار در وضعیت نشسته یا نیمه شسته

2-    تشویق بیمار به تنفس های آرام

3-    اقدامات لازم جهت کاهش اضطراب

4-    به منظور کاهش فشار دیافراگم به قفسه سینه اقداماتی را جهت کاهش تجمع گاز و مایع در روده های بیمار بعمل آورید

5-    دادن رژیم غذایی پرفیبر و میوه جات

6-  اقدامات درمانی مناسب جهت کاهش آسیت که در حد متوسط آن باید به طور سرپایی و ملایم و تدریجی باشد. 1kg/daily در آسیت وادم و 0/5kg/dary در موارد فقط آسیت

در موارد شدید – توزین روزانه و کنترول الکترولیتها و پرهیز از مصرف نمک و استفاده از دیورتیکها در مواردی که با پرهیز از نمک موفق به کنترول و کاهش وزن و برقراری و دیورز نشدیم.

داروهای نگهدارنده پتاسیم مثل آلداکتدان و تریاسترون انتخابی هستند با نظر پزشک

در صورت حجم زیاد مایع با داشتن تعداد زیاد مایع اقدام درمانی موثرتر و ارزانتر در مقایسه با استراحت و مصرف دیورتیک است. با نظر پزشک که در این موقع شرای استریل و کنترول همودینامیک مهم است.

7-  استفاده از مسهلها که لاکتولوز انتخابی است (به دلیل اسیدی کردن محیط روده و تبدیل آمونیاک به شکل غیرقابل جذب یعنی یون آمونیوم می شود. و اثر مستقیم برروی باکتریها و کاهش تولید آمونیاک) با نظر پزشک

8-    تصحیح اسیدوز و یا آلکالوز

9-    در صورت تداوم علایم (ناآرامی – تحریک پذیری – سیانوز – کاهش Pao2 – و افزایش Paco2) مشورت با پزشگ

 

اختلال در تصویر ذهنی بیمار از خود در ارتباط با تغییرات طاهری – اختلال کارکرد جنسی و ایفای نقش

 

 مراقبتهای پرستاری

1-  تغییرات ظاهری بیمار و معنی این تغییرات برای بیمار و خانواده او را بررسی کنید و به طوری که بیمار و خانواده نگرانی هایشان را درباره تغییراتی که در وضع ظاهری و شیوه زندگی ایجاد شده است بیان کنند. این کار ارزیابی تاثیرتغییرات موجود را فراهم میکند.

2-  بیمار را تشویق کنید که احساسات و واکنش ها درونی اش را درباره این تغییرات بیان کند چون بیمار را قادر می سازد که نگرانیهای خود را بشناسد و بازگو کند. بیمار و خانواده اش را برای ایجاد همدلی و تشریک ساعی تشویق می کند.

3-  بیمار را تشویق کرده و به او کمک کنید تا ظاهر خود را تا حد ممکن مطلوب سازد و جایگزین هایی برای عملکرد نقشی و جنسی خود کشف کند.

4-  بیمار به تصمیم گیری در مورد نحوه مراقبت تشویق و کمک کنید زیرا کنترول بیماری زندگیش بیشتر میشود. و احساس سلامتی و عزت نفس وی افزایش می یابد.

5-  به بیمار کمک کنید تا منابعی را که می توانند از او حمایت بیشتری را بعمل آورند شناسایی کند (مشاوره روحانی) تا در صورت نیاز از کمکهای آنان بهره مند شوند.

6-  به بیمار در شناسایی عادات قبلی که ممکن است برای وی زیان آور باشند (مثل الکل و سوء مصرف مواد) کمک کنید چون شناسایی و شناخت اثرات زیان آور این عادات برای دستیابی به شیوه زندگی سالمتر ضروری است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


حمله قلبی

حمله قلبی چیست؟

حمله قلبی که با نام علمی Myocardial هم شناخته شده، مرگ ماهیچه قلب ناشی از گرفتگی ناگهانی شریانی کرونر بوسیله یک لخته خون است. شریانهای کرونری رگهایی هستند که خون و اکسیژن را برای ماهیچه قلب فراهم می کنند. کوفتگی شریان کرونر ماهیچه قلب را از رسیدن خون و اکسیژن محروم می کنند و باعث آسیب جدی به ماهیچه قلب میشود. صدمه به ماهیچه قلب باعث درد در قفسه سینه و احساس فشار در این قفسه می شود. اگر جریان خون دوباره طی 40-20 دقیقه در قلب ها خیره شود مرگ غیرقابل بازگشت ماهیچه قلب اتفاق خواهد افتاد. مرگ ماهیچه بین 6 تا 8 ساعت ادامه پیدا می کند و این زمانی است که حمله قلبی کامل می شود. ماهیچه قلب مرده در نهایت با بافت همبند جای زخم جایگزین می شود. تقریباً یک میلیون آمریکایی هر سال از یک حمله قلبی رنج می برند و چهارصد هزار از آنها در نتیجه حمله قلبی می میرند.

چه چیزی باعث حمله قلبی می شود؟

تصلب شرایین یا آترواسکلروسپس یک فرایند تدریجی است که با جمع شدن پلاکهای کلسترول در دیواره رگها ایجاد میشود. پلاکهای الکترون باعث سخت شدن دیواره رگها و باریک و محدود شدن کانال داخلی رگها میشود. شریانهای که با تصلب شرایین باریک شده اند نمی توانند خون کافی برسانند تا باعث حفظ وظیفه عادی قسمت هایی از بدن که تحت حمایت آنهاست شوند به عنوان مثال تصلب شرایین رگها در پا باعث کاهش جریان خون به پاها می شود. کاهش جریان خون به پاها می تواند منجر با درد در پاها هنگام راه رفتن و حین ورزش، زخمهای پا یا تاخیر در التیام زخمهای پا شود. تقلب شرایین در رگهایی که خون را به مغز می رسانند می تواند منجر به جنون عروقی (زودی عقلی در اثر مرگ تدریجی بافت مقر طی سالها) یا مرگ فوری بافت مغز شود (برای سالها یا دهه های طولانی)

تقلب شرایین می تواند از دوران نوجوانی شروع شود. اما نشانه ها با مشکلات آن معمولاً تا بزرگسالی اتفاق نمی افتد. مگر زمانی که باریکی شریانها شدید شود. سیگار کشیدن، فشار خون بالا کلسترول زیاد و مرض قند می تواند تقلب شرایی را سرعت بخشد و منجر به آغاز نشانه ها و پیچیدگی ها بخصوص در افرادی که زمینه ارثی خانوادگی دارند شود. بیماری شریان کرونر اشاره به تقلب شرایی است که باعث سختی و باریکی شریانهای کرونر میشود. بیماری ها با کاهش خونرسانی به ماهیچه قلب ایجاد میشود.

(CHD) بیماریهای قلبی شریان شامل حمله قلبی، مرگ ناگهانی غیرقابل انتظار، دو ریشه (آنژین)، ضربانهای نابهنجار قلب و نارسایی قلبی به خاطر ضعیف شدن ماهیچه قلب است. آنژین فعالیتی که همان درد و فشار در قفسه سینه است وقتی ایجاد می شود که اکسیژن و خون ماهیچه قلب نمی رسد. وقتی تصلب شرایین رخ می دهد/ از 50 تا 70 درصد شریانها درگیر می شوند و ممکن است قادر نباشند که میزان لازم خون و اکسیژن برای ماهیچه قلب را در طی ورزش یا در فعالیتهای دیگر جسمی فراهم کند. میزان و منبع ناکافی برای قلب باعث آنژین می شود. آنژین که با ورزش و کوشش ایجاد می شود ممکن است بدون درد یا تنگی تنفس یا خستگی غیرعادی اولیه بروز کند.

معمولاً آنژنی فعالیتی همراه با احساس فشار و سنگین و فشردگی در قفسه سینه است. این درد ممکن است به گردن، آرواره ها، دستها، پشت یا حتی اندامها برسد و ممکن است همراه با تنگی نفس، تهوع و عرق سرد باشد. آنژین فعالیتی معمولاً از یک تا 15 دقیقه طول می کشد و با استراحت یا نیتروگلیسرین که با قرار قرص زیرزبانی وارد می شود رفع می شود. استراحت و TNG نیاز قلب به اکسیژن را کاهش می دهد بنابراین آنژین رفع می شود. آنژین ممکن اولین نشانه ای هشدار دهنده از بیماری تصلب شرایین باشد. دردهای قفسه سینه که فقط چند ثانیه طول می کشد بندرت به خاطر تصلب شرایین است. آنژین همچنین می تواند در حالت استراحت نیز رخ دهد. آنژین استراحتی عموماً بیان می کند که یک شریان کرونر با ریک تر شده تا حد بحرانی که اکسیژن کافی حتی در زمان استراحت نیز به قلب نمی رسد. آنژین در حال استراحت بطور معمول تر ممکن است در بوما باشد به اسپاسم یک شریان کرونر، بطور اتفاقی سطحی از یک پلاکم کلسترول ممکن است پاره شود و یک لخته خون روی پلاک ایجاد کند که شریان را می بندد و باعث حمله قلبی میشود. برخلاف مرگ قلبی، آسیب دائمی ماهیچه وجود ندارد. در آنژین فعالیتی و استراحتی علت پارگی که منجر به شکل دهی یک لخته بزرگ خون میشود ناشناخته است. اما عوامل موثر ممکن است در محل سیگار کشیدن یا قرار گرفتن در معرض نیکوتین، زیادی کلسترول LDL، افزایش سطح آدرنالین خون، فشارخون بالا و نیروهای مکانیکی دیگر و بیومکانیکی باشند. آنژین فعالیتی و استراحتی مانند هم نیستند قلب در طول یک حمله قلبی می گیرد و فقدان ماهیچه دائمی است مگر اینکه جریان خون فوراً در مدت 1 تا 6 ساعت دوباره ذخیره شود. در حالی که حمله قلبی در هر زمانی رخ دهد، بیشتر حمله های قلبی بین ساعت های 4 و 10 صبح است. زیرا سطح بالای آدرنالین در طول ساعات اولیه صبح می باشد.

افزایش آدرنالین همانطور که قبلاً ذکر شد باعث گسیختگی پلاکتهای کلسترول میشود. تقریباً 50% بیمارانی که حمله قلبی دارند علائم هشدار دهنده مثل آنژین فعالیتی و آنژین استراحتی را قبل از حمله قلبی دارند این نشانه ها ممکن است آرام و غیرقابل ملاحظه باشند.

 

آنچه که بیماران مبتلا به سل باید بدانند

نكات آموزشي بيماران مبتلا به سل:

سل ريوي، نوعي بيماري عفوني است كه توسط مايكوباكتويوم توبوكولوزيس منتقل ميشود، بيماري معمولاً ريه را گرفتار ميكند، ولي ممكن است به پرده هاي مغز، كليه ها، استخوانها، قلب و غده هاي لنفاوي گسترش پيدا كند.

عفونت اوليه معمولاً 10-2 هفته بعد از مواجهه با ميكروب ايجاد ميشود و سپس ممكن است بعلت ضعيف بودن سيستم ايمني فرد، بيماري فعال شود.

سل يك بيماري مسري است و در اثر تماس مكرر و نزديك با فرد مبتلا از طريق دفع با سيل، هنگام صحبت كردن، عطسه كردن و سرفه و آواز خواندن منتقل شود كه فرد مستعد با استنشاق قطرات آلوده، مبتلا به سل ميشود.

عوامل و افراد در معرض خطر:

ü                 افراديكه در تماس نزديك با بيمار هستند

ü                 مصرف كنندگان داروهاي تزريقي، الكل و كورتن ها

ü                 افراد دچار نقص ايمني مانند لوسمي و ايدز

ü                 افراد مسن و بيماران سرطاني، نارسايي مزمن كليه، سوء تغذيه، ديابت

ü                 سطح اقتصادي و بهداشتي پانين و ...

 

علائم

تب مداوم و طولاني، لرز، تعريق شبانه، بيحالي و ضعف، خستگي، بي اشتهايي، كاهش وزن، تنگي نفس، درد قفسه سينه، سرفه و خلط خوني

تشخيص

تست بوستي توبركولين (مانتويا PDD)

آزمايش كشت و اسمير خلط

عكس قفسه سينه

برنكوسكوپي

سي تي اسكن و ام آر آي

 

درمان

درمان ضد سل خط اول: ايزونيازيد – ريفامپين – استرپتومايسين – اتامبوتول و پيرازنياسيد بمدت 4 ماه

درمان سل بمدت 12 – 6 ماه انجام ميشود و معمولاً بعد از 3-2 هفته درمان مداوم، ديگر ناقل نخواهد بود. درمان پيشگيري با ايزونيازيد بمدت 12-6 ماه در افراد در معرض خطر انجام ميشود.

نكات آموزشي به بيمار:

فعاليت ها تا حدود 6 ماه محدود ميشود و توصيه به بيمار كه فعاليتهاي روزانه را به آرامي انجام دهد و بين فعاليت ها بطور متناوب استراحت كند، به محص احساس بهبودي مي تواند اين برنامه را تغيير دهد.

توضيح به بيمار كه رژيم غذايي متعادل و مغذي و سرشاري از كالري و پروتئين و مواد غذايي حاوي ويتامين را رعايت نمايد و غذا را با حجم كم و وعده هاي متعدد استفاده نمايد و مايعات فراوان نيز مصرف كرده و به منظور تحريك اشتها، بهداشت دهان و مسواك زدن و دهانشويه را نيز انجام دهد.

توصيه به بيمار كه داروهاي ضد سل را طبق دستور و با هم مصرف نمايد و از مصرف غذاهايي مانند تن ماهي، سويا و مخمر آبجو، همراه با داروي ايزونيازيد خودداري نمايد و همراه داروي ريفامپين نيز، يك ليوان آب مصرف نمايد و در درمان با اتامبوتول، معاينه چشم بصورت دوره اي و منظم ضروري است.

توصيه به بيمار كه تنفس عميق و سرفه موثر و مصرف مايعات و استفاده از بخور مي تواند در تخليه ترشحات موثر باشد.

توصيه به بيمار كه هنگام ارتباط با ديگران، ماسك بپوشد و هنگام عطسه، سرفه و خنده، بيني و دهان را بپوشاند و ماسك و دستمالهاي آلوده را در كيسه مناسب نايلوني به شيوه صحيح از بين ببرد و دستها را بطور دقيق و مكرر با آب داغ و صابون بشويد.

توصيه به بيمار كه از استرس، عوامل خطر زندگي در محلهاي شلوغ و شرايط غيربهداشتي اجتناب نمايد.

تاكيد بر اهميت پيگيري درمان طبق برنامه

توصيه به بيمار كه در صورت بروز علايم و نشانه هاي عفونت مجدد مثل تب، تعريق، شبانه، سرفه، خلط خوني و تنگي نفس و درد سينه به پزشك مراجعه نمايد.

 

رژیم غذایی بیماران دیالیزی چگونه باید باشد

دیالیز و رژیم غذایی؟

1- چرا رژیم غذایی من مهم است؟

بیشتر مواد دفعی و مایعات اضافی خون شما از غذایی به وجود می آیند که می خورید. مراقبت از رژیم غذایی در مراحل ابتدایی بیماری کلیوی می تواند سبب کند شدن پیشرفت نارسایی کلیه شده و به کنترل بهتر مشکلات ناشی از بیماری کلیوی کمک کند.

همچنین کنترل رژیم غذایی توسط شما با آغاز درمان دیالیز سبب میشود که احساس بهبود بیشتری در شما حاصل گردد.

پزشک یا متخصص تغذیه به شما توصیه و کمک می کنند تا از برنامه غذایی پیروی کنید که هم دارای مقادیر مناسب مواد مغذی بوده و هم حاوی غذاهایی باشد که در رژیم شما مجاز هستند.

2- چه خوراکی هایی را می توانم بخورم؟

شما باید مقدار مصرف مواد زیر را کنترل کنید.

پروتئین              مایعات

فسفات               ویتامین ها و دیگر

پتاسیم                عناصر ضروری در مقادیر

سدیم                 بسیار کم مورد نیاز بدن هستند

 

3- منابع غذایی پروتئین دار کدام هستند؟

از لحاظ منشاء دو نوع پروتئین داریم

1- پروتئین جانوری که از شیر، گوشت، ماهی، مرغ و تخم مرغ تامین میشود.

2- پروتئین گیاهی که از سبزیجات، نان و سایر غلات (ذرت؛ جو) تامین میشود.

برای حفظ سلامتی شما به هر دوی این پروتئینها ولی در اندازه های  صحیح نیاز دارید. پزشک متخصص تغذیه به شما می گویند که چه مقدار از هر کدام برای بدنتان ضروری است.

 

4- چه کاری برای کنترل فسفات مصرفی باید انجام دهیم؟

فسفات یک ماده معدنی است که در بدن با کلسیم ترکیب گردیده و استخوان ها و دندان های شما را محکم نگه داشته و فسفات را دفع نماید. در نتیجه بدن سعی می کند با برداشت کلسیم از استخوانها (و محل آن به همراه فسفات) این وضعیت را تصحیح نماید.

اگر این وضعیت درمان نگردد؛ استخوانها ضعیف و شکننده میشوند. همچنین خارش یکی از عوارض افزایش فسفات بدن میباشد.

کنترل فسفات غذا برای شما بسیار مهم است. فسفات تقریباً در بیشتر غذاها وجود دارد ولی در شیر؛ پنیر و دیگر فرآورده های شیری لوبیا؛ جگر و آجیل به مقدار زیاد یافت میشود.

حذف همه فسفات از غذا نا ممکن است. از این رو پزشکتان ممکن است یک داروی نگهدارنده فسفات برایتان تجویز نماید. این دارو به هنگام غذا مصرف میشود. این امر به تعادل میان کلسیم و فسفات بدنتان کمک میکند. پس مصرف این دارو با هر وعده غذایی با اهمیت میباشد.

 

5- چرا باید مراقب پتاسیم باشیم؟

پتاسیم ماده معدنی است که در همه خوراکیها یافت میشود. هنگامی که کلیه های شما از کار می افتند پتاسیم در بدن انباشته میشود. وجود مقدار بسیار زیاد پتاسیم در بدن خطرناک است و می تواند سبب نامنظم شدن ضربان قلب شده یا حتی تپش آن را متوقف سازد.

منابع عمده پتاسیم عبارتند از میوه ها، سبزیها، شکلات، جایگزین های نمک (نمکهای رژیمی حاوی پتاسیم)

 

6- چرا باید مراقب مصرف سدیم باشیم؟

سدیم نیز یک ماده معدنی است که در همه خوراکی ها یافت میشود. به ویژه در غذاهایی که مورد فرآوری قرار گرفته اند (مثلاً پنیر پیتزا و کالباس و سوسیس)، نمک طعام از 40٪ سدیم تشکیل شده است.

اگر شما مقدار زیادی سدیم مصرف نمایید تشنه میشوید و مایعات بیشتری می نوشید که سرانجام در بدنتان جمع میشوند . سدیم همچنین در تنظیم فشار خون موثر است به همین دلایل؛ شما باید مقدار سدیم خوراک را کاهش داده و کنترل نمایید.

 

7- چرا باید مراقب مصرف مایعات باشیم؟

هنگامیکه کارایی کلیه شما کاهش میابد؛ ادرار کمتری هم تولید میکند و مایعات اضافی در بدنتان تجمع می یابند.

پیش از شروع دیالیز میتوان این مایعات اضافی را با داروهای مدری که پزشکتان برایتان تجویز می نماید دفع نمود با کاهش بیشتر عملکرد کلیه هایتان مایعات اضافه توسط دیالیز دفع می گردند.

ولی اگر شما مایع زیاد بنوشید، یا مایعات به اندازه کافی توسط دیالیز دفع نگردد در بدنتان تجمع می یابند ممکن است دست ها و پاهایتان ورم کنند. وزنتان افزایش یابد و شاید احساس نفس تنگی کنید و فشار خونتان افزایش یابد. پزشکتان هر چند وقت یکبار شما را معاینه نموده و فشار خونتان را اندازه می گیرد تا اگر دچار تجمع اضافی مایعات هستید؛ آن را تشخیص دهد. پزشک یا متخصص تغذیه شما به شما توصیه می نماید که هر روز چه مقدار مایعات بنوشید.

 

8- چگونه می توانیم از عهده همه این تغییرات در رژیم غذایی برآیم؟

متخصص تغذیه شما برای رژیمتان برنامه ریزی می کند تا انواع مناسبی از خوراک را در آن بگنجاند. همچنین اندازه هر یک از وعده ها و غذاهایی که نباید بخورید. به شما گوشزد خواهد شد. هنگامی که خودتان اساسی رژیم غذایتان را درک نمودید. خواهید توانست غذاهای درست و مناسب را برای خوردن، چه در خانه و چه در رستوران انتخاب کنید.

 

9- آیا رژیم های غذای برای درمان های گوناگون متفاوتند.

بیماران همودیالیز گاهی نیاز به رژیم غذایی محدودتعر نسبت به بیماران دیالیز صفاقی دارند. زیرا در فاصله میانی دو جلسه همودیالیز مایعات و مواد زائد در بدن جمع میشوند. هنگامیکه بیمار تحت درمان با دیالیز صفاقی قراردارد. مواد زائد و مایعات پیوسته از خون تصفیه و دفع میشوند در نتیجه شما می توانید آزادنه تر از همودیالیز بخورید و بیاشامید. با این حال شما همچنان باید مراقب خوراکتان باشید و هر گونه پرسشی را با پزشکتتان در میان بگذارید.

در مورد کلیه پیوندی، شما نیاز ندارید که پتاسیم، پروتئین، مایعات و فسفات را محدود نمایید. گاهی نیز دارویی که برای جلوگیری از پی زدن کلیه پیوند مصرف میشود، ممکن است اشتهای شما را افزایش دهد.

آنچه که بیماران قلبی باید بدانند

آیا می دانید عوامل خطرساز در بروز بیماریهای قلبی – عروقی کدامند؟

1-      چربی خون بالا (کلسترول و تری گلیسرید بالا)

2-      فشار خون بالا

3-      دیابت (بیماری قند)

4-      مصرف دخانیات (سیگار، مواد مخدر، پیپ، قلیان و ...)

5-      فعالیت بدنی کم

 

آیا می دانید بیماران قلبی چه مواردی را باید رعایت کنند؟

1- غذاهای کم چربی را جایگزین غذاهای پرچرب کنند:

یعنی مصرف لبنیات پرچربی (شیر، ماست، پنیر، خامه) روغن های جامد نباتی، دنبه، روغنهای حیوانی، کره، جگر، مغز، قلوه، دل، گوشت قرمز پرچربی (گوسفند، گوساله، گاو)

گوشت چرخ کرده پرچربی، انواع شیرینی، کله و پاچه، سیرابی و شیردان، سس سالاد، سوسیس، کالباس و پوست مرغ را به حداقل برسانند.

2- سعی کنید از مواد غذائی فیبردار (الیاف گیاهی) مانند سبزیجات مختلف (سبزیهای برگی، هویج، گوجه فرنگی، کدو، بادمجان، نان سبوس دار، حبوبات (لوبیا، عدس، نخود، ماش، لپه، باقلا) و غلات (برنج، گندم، جو) و از میوه جات در حدامکان بیشتر استفاده نمایند.

3- توصیه میشود حداقل هفته ای دو وعده ماهی مصرف کنید و هفته ای دو تا سه وعده مرغ و بقیه وعده های غذائی را با غذاهای غیرگوشتی استفاده نمایند.

4- غذاهای روزانه را بصورت آب پز، بخارپز و کبابی تهیه نمایید و از سرخ کردن مواد غذائی خودداری کنید.

5- از مصرف بیش از اندازه نمک و غذاهای شور مانند ماهی شور، ماهی دودی، آجیل شور، پنیر شور، چیپس، غذاهای کنسروی، ترشیجات و انواع شور خودداری کنید.

6- در صورت داشتن اضافه وزن با رعایت رژیم غذائی و ورزش وزن خود را به وزن مطلوب برسانید که حتماً با متخصص تغذیه مشورت نمائید.

7- حمله های بیماری قلبی در کسانی که سیگاری هستند سه برابر افراد معمولی است. لذا ترک سیگار و هر نوع دودی (سیگار، مواد مخدر، قلیان و ...) برای بیماران قلبی ضرورت جدی دارد.

 

بیماران قلبی که سابقه بیماری قند دارند باید:

الف) تعداد وعده های غذایی را افزایش دهند (6 وعده) ولی در هر وعده مقدار غذای کمتری مصرف کنند.

ب) از مواد غذائی فیبردار مانند سبزیجات مختلف، حبوبات، غلات، میوه جات و نان سبوس دار بیشتر استفاده کنیآسم

تشخیص های پرستاری

-         پاکسازی غیرموثر راه هوایی و رابطه با تنگی راه هوایی و تولید بیش از حد موکوس

-         اضطراب در رابطه با ترس از مرگ

-         خطر غیرموثر بودن رژیم درمانی تجویز شده

-         بهبود دهیدراتاسیون بیمار

-         ارتقای مراقبت در منزل و جامعه

 

بهبود پاکسازی راه هوایی

-         درمان تجویز شده را اجرا و پاسخ های بیمار را بررسی کنید

-         اگر عفونت وجود داشت آنتی بیوتیکها و مایعات را اجرا کنید

-         در صورت نیاز از لوله گذاری راه هوایی و حمایت تنفسی کمک بگیرید.

-         آموزش، تمرینات تنفسی عمیق و موثر

-         پوزیشن نیمه نشسته جهت بهبود تنفس

-         اتاق بیمار را ساکت و عاری از محرک های تنفسی و گلها – سیگار – عطرها نگه دارید.

-         از بالش ها و تشک های آلرژی زا استفاده نکنید.

 

کاهش اضطراب

-         مراقبت های پرستاری را در آرامش و سکوت انجام دهید.

-         بیمار و خانواده او را درباره اقدامات درمانی آگاه نمایید

 

بهبود دهیدراتاسیون بیمار

-         با دریافت کافی مایعات به منظور رقیق کردن ترشحات و دفع آنها با دهیدراتانسیون مقابله کنید.

-         مایعات وریدی تجویز شده را اجرا کنید (4-3 لیتر در 24 ساعت مگر اینکه منع استفاده داشته باشد)

-         کم کردن لباسها و خنک نمودن محیط در صورت گرم بودن و جلوگیری از تعریق

 

ارتقای مراقبت در منزل و جامعه

-     به بیمار و خانواده او درباره بیماری آسم (التهاب مزمن)، هدف و کارکرد داروها، شناسایی و اجتناب از عوامل آغاز کننده (نظیر تماس با گرده های گیاهی)، اقامت در اتاقهای دارای تهویه مطبوع در صورت امکان، تغییر در شرایط آب و هوایی آموزش دهید.

-         به بیمار و خانواده در مورد آزمونهای کارکرد ریوی توضیح دهید.

-         بیمار را راهنمایی کنید تا برای فعالیتهای خود برنامه ریزی کند و از کمکهای افراد دیگر در مواقع ضروری استفاده کند.

-         برای رعایت دقیق رژیم درمانی، اقدامات پیشگیری کننده و نیاز برای پیگیری تاکید کنید.

-         در صورت لزوم از پرستار منزل استفاده کنید

-         مراجعه به منزل برای ارزشیابی آلرژنها (در صورت عود حملات) ممکن است ضروری باشد

-         به بیمار توصیه کنید تا کاملاً مراقب بهداشت جسمی و روانی خود باشد. زیرا حملات ممکن است تنها با تلقین روی دهد.

-         بیمار را به گروههای حمایت کننده اجتماعی ارجاع دهید.



  

ج) مصرف چربیها را کاهش دهید.

د) از مواد نشاسته ای مثل نان، برنج، سیب زمینی، گندم، جو و ماکارونی فقط به میزانی که موجب افزایش وزن نشود استفاده کنید.

ه) مصرف میوه های شیرین (انگور، خربزه، توت، خرما ...) و خشکبار شیرین (توت خشک، کشمش، خرما، قیسی) را محدود کنید.

و) از فشارهای روحی و روانی دوری کنید. لذا استرسهای روحی و عصبی شدن بر قلب و عروق اثرات بدی دارد.

 

کلیه بیماران قلبی باید:

با پیشنهاد پزشک معالج حداقل هفته ای سه بار به مدت 30 دقیقه ورزش کنید (پیاده روی، شنا، کوهنوردی، بسکتبال، تنیس، دوچرخه سواری) ساده ترین و عملی ترین ورزش پیاده روی است که هر چه برمیزان و سرعت آن اضافه شود بهتر است.

 

 

ورزش باید چند مشخصه اصلی زیر را داشته باشند:

 

- سریع: تعداد ضربان قلب و تنفس افزایش باید تا حدی که عروق کنید.

- مداوم: حداقل 5 الی 30 دقیقه بدون وقفه ادامه یابد.

- منظم: حداقل 3 بار در هفته تکرار شود.

- حدالامکان سعی شود روزانه چندین متر به فاصله قبلی و میزان ورزش اضافه نمایید.

- بیمارانی که سکته قلبی کرده اند و یا زمینه مناسب برای سکته قلبی را دارند باید ورزش (خصوصاً پیاده روی) را به آرامی شروع و بتدریج به آن اضافه کنند.

- زمان مشخصی را برای انجام ورزش مشخص کنید. (صبحها، بعدازظهرها یا شبها)

 

بیمارانی که سکته قلبی کردند توجه داشته باشند که:

1- پیاده روی را بعد از یک هفته به آرامی شروع کنید و روزانه از چندین دقیقه شروع و به تدریج برمیزان آن اضافه کنید. اگر در حین پیاده روی احساس درد قفسه سینه و یا تنگی نفس و یا احساس سنگینی در قفسه سینه و یا سرگیجه پیدا کردید پیاده روی را قطع نموده و آهسته در جایی ساکت بنشینید ولی در صورت نداشتن مشکل روزانه بر میزان فعالیت فیزیکی اضافه نمائید.

2- روابط زناشوئی را زمانی شروع کنید که درد قفسه سینه و یا تنگی نفس نداشته باشید دو ساعت قبل از نزدیکی داروها را مصرف کنید و قبل از نزدیکی از قرص زیرزبانی استفاده کنید و در موقع نزدیکی اگر درد قفسه سینه پیدا کردید، نزدیکی را متوقف کنید یا به عبارتی بیماری که بتواند یک طبقه را بدون درد قفسه سینه بالا برود انجام رابطه جنسی بلامانع است.

 

3- بهتر است تا چندماهی بعد از حمله قلبی رانندگی نکنید زیرا رانندگی با ماشین سبب هیجان و اضطراب و تپش قلب میشود مسافرت طولانی ماشین سواری نکنید و در صورت طولانی بودن مسیر بین راه هر یک ساعت یک مرتبه توقف کرده و قدم بزنید تا جریان خون پاها بهتر شود.

 

4 تا 6 هفته بعد از سکته قلبی در صورتی که عوارض باقی نمانده باشد میشود به سرکار خود بازگشت. تفریح و سرگرمی که احساس آرامش در آن وجود دارد بیشتر انجام دهید کلیه بیماران قلبی باید از استرس روحی و فشارهای روانی دوری نمائید و همیشه آرامش خود را حفظ نمایند.

 

COPD

فرآیند پرستاری در COPD

-         بهبود تبادلات گازی

-         پاکسازی راههای هوایی

-         پیشگیری از عفونت های برونش و ریه

-         مراقبت در منزل و جامعه

-         بالا بردن تحمل به فعالیت

 

بهبود تبادلات گازی

-         مراقب تنگی نفس و هیپوکسمی در بیمار باشید

-         از بیمار در برابر اثرات جانبی داروهای تجویز شده مراقبت به عمل آورید

-         از طریق گزارش بیمار در مورد خفیف – تنگی نفس – میزان کاهش اسپاسم برونشها را بررسی کنید.

-         با استفاده از پالس اکسیمتری و نتایج ABG تاثیر اکسیژن را مورد بررسی قرار دهید.

* زمانی که به تصحیح هیپوکسمی بیمار می پردازید توجه داشته باشید که هیپوکسمی در بیماران COPD محرک تنفسی محسوب میشود. لذا با تجویز بیش از اندازه اکسیژن آن را تضعیف نسازید.

 

پاکسازی راههای هوایی

-         به منظور رقیق کردن ترشحات بیمار را به مصرف مایعات فراوان تشویق بیمار

-         از بیمار بخواهید که به گونه ای هدایت شده و کنترل شده سرفه نماید

-         برحسب نیاز از فیزیوتراپی تنفسی همراه با درناژ وضعیتی و تنفسی و با کمک فشار مثبت متناوب استفاده نماید

-         آموزش در مورد انجام تکنیکهای موثر آموزشی

-         اندازه گیری میزان جریان بازدمی

 

پیشگیری از عفونت های برونش و ریه

-     به بیمار در مورد گزارش علائم عفونت و تب – تغییر در رنگ، مشخصات، قوام یا مقدار خلط دم آموزش داده و به وی توصیه کنید که در صورت بدتر شدن گزارش نماید

-     آلودگی قابل توجه هوا می تواند موجبات اسپاسم برونشها را فراهم رآورد از بیمار بخواهید که در چنین شرایطی از منزل خارج نشود و در معرض هوای آلوده قرار نگیرد و در معرض هوای بیش از اندازه گرم و مرطوب واقع نشود.

-     بیمار را به ایمن سازی علیه آنفلونزا و استرپتوکوک پنومونیه تشویق کنید و توصیه کنید هر 7-5 سال یکبار واکسن آنفلونزا و پنوموکوک را تزریق نماید.

 

ارتقای مراقبت در منزل و جامعه

-     بر نحوه صحیح رژیم درمانی توسط بیمار و خانواده از نظارت داشته باشید (مثل مقدار دوز داروهای استنشاقی فیزیوتراپی سینه و درناژ وضعیتی) و قبل از تزریق بیمار، کاملاً او را از نظر انجام صحیحامور توجیه نمایید

-         بیمار را تشویق، اجتناب از هرگونه استرس و آسیب های عاطفی و موقعیت های تنش زا تشویق نمایید.

-         استراتژی های ترک سیگار را به بیمار آموخته و پیشرفته بیمار را با وی مرور نمایید.

 

بالا بردن تحمل به فعالیت

-     برای بیمار فعالیت هایی را برنامه ریزی نمایید که میتواند به بالاترین سطوح استقلال عملکردی دست یابد و به ارتقای کیفیت زندگی بیمار کمک کنید.

-         تمرین های تنفسی را به بیمار آموزش داده و آنها را تقویت کنید.

-         آموزش در یادگیری استفاده از عضلات در طی دم

-         تشویق بیمار جهت انجام کارهایی مثل حمام کردن – لباس پوشیدن – راه رفتن در مسافت کوتاه و استراحت در صورت نیاز

-     نیازهای تغذیه ای     یک بیمار را بررسی و در مورد برنامه ریزی وعده های غذایی و دریافت مواد غذایی مختلف مشورت کنید.

-         به بیمار بفهمانید که سیگار کشیدن نزدیک منبع اکسیژن خطرناک است.

تشخیصهای پرستاری

1-    درد به علت تاثیر ترشح اسید معده برروی بافت آسیب دیده

2-    اختلال در آرامش بدلیل تهوع و استفراغ

3-    اضطراب بدلیل ابتلا به یک بیماری حاد

4-    تغذیه کمتر از نیاز بدن

5-    کمبود آگاهی در مورد پیشگیری از نشانه های بیماری و سامان دهی وضعیت موجود

 

برنامه ریزی و اهداف

اهداف مهم ممکن است شامل تسکین درد، کاهش اضطراب، تامین نیازهای غذایی، یادگیری در مورد برنامه های مراقبتی و پیشگیری از عود بیماری و اجتناب از بروز عوارض باشند.

 

تدابیر و مداخلات پرستاری

1- تسکین درد: با مصرف داروهای تجویز شده تسکین درد قابل دستیابی است و رعایت نکات زیر در پیشرفت روند تسکین درد موثری شد.

a- بیمار باید از مصرف آسپرین، غذاها و نوشیدنی های حاوی کافئین و قهوه خودداری کند

b- به بیمار توصیه شود در فواصل منظم و در محیطی آرام بخش به صرف غذا بپردازد.

c- به بیمار توصیه شود که از روشهای آرام سازی برای کمک به مقابله با تنیدگی و درد بهره مند شود.

 

2- رفع تهوع و استفراغ و فراهم نمودن آرامش بیمار

a- اقداماتی جهت کاهش تجمع مایع و گاز در روده و معده بعمل آید.

b- درد بیمار تسکین داده شود.

c- مناظر و بوهای نامطبوع از محیط اطراف بیمار حذف شود.

d- به بیمار آموزش داده شود هنگام بروز تهوع به آرامی نفس عمیق بکشد.

e= در صورت سیگاری بودن بیمار تشویق به ترک سیگار شود.

f- به بیمار آموزش داده شود پس از صرف غذا در حالیکه سرتخت بالاست استراحت کند.

 

3- کاستن از اضطراب بیمار:

پرستار سطوح اضطراب بیمار را بررسی می کند این گونه بیماران معمولاً مضطرب هستند در حالیکه اضطراب آنها آشکار نیست

a- به تمامی پرسشهای بیمار پاسخ داده شود.

b- بیمار به بیان ترسهای خود تشویق شود.

c- در مورد آزمایشهای تشخیصی باید توضیح داده شود و داروها طبق برنامه مصرف شوند.

d- به بیمار اطمینان داده شود که در صورت بروز تشکیل پرستاران در دسترس او هستند.

e- پرستار باید با حالتی آرام بخش با بیمار ارتباط برقرار کند و به او در شناخت عوامل تنیدگی آور کمک کرده و روشهای مقابله موثر را شرح دهد.

f- پرستار باید مشوق خانواده بیمار برای شرکت در مراقبت از وی و فراهم کردن حمایت عاطفی باشد.

 

3- برقراری وضعیت غذایی مطلوب:

بیمار از نظر وجود سوء تغذیه و کاهش وزن بررسی و بعد از بهبودی از مرحله حاد زخم گوارشی در صدد نیاز به پیروی از برنامه درمان دارویی و محدودیتهای غذایی توضیحات لازم به بیمار داده شود.

a- تهوع و استفراغ در بیمار کنترل شود.

b-  مواد غذایی به مقدار کم و به دفعات به بیمار داده شود.

c- زمان کافی جهت تغذیه به بیمار داده شود و در صورت نیاز غذا مجدداً گرم شود.

d- به منظور کاهش بلعیدن هوا به بیمار آموزش داده شود، از جویدن آدامس، مکیدن آب نباتهای سفت و سیگار کشیدن بپرهیزد.

e- پیش از شروع تغذیه محیط اطراف بیمار را تمیز و آرام نموده و تحریکات زیان آور محیطی حذف شود.

 

4- آموزش به بیمار برای مراقبت از خود: برای سامان دهی موفقیت آمیز زخمهای گوارشی به بیمار باید عوامل کمک کننده  به درمان یا تشدید کننده بیماری بطور کامل برای بیمار توضیح داده شود.

a. پرستار باید در مورد داروهای مورد استفاده بیمار در منزل شامل نام، دوز، دفعات و عوارض آنها اطلاعات لازم را در اختیار بیمار قرار دهد و بر لزوم و اهمیت مصرف داروها حتی بعد از کاهش علائم بیماری تاکید کند.

b. لازم است به بیمار در مورد اجتناب از مصرف غذاهای تشدید کننده نشانه ها توصیه شده و بیمار باید از مصرف غذاهای محرک تولید اسید مثل قهوه، چای، نوشابه های دارای کولا و الکل خودداری کند.

به بیمار آموزش داده شود در محیط آرام به طور منظم غذا میل کرده از پرخوری بپرهیزد.
در صورت لزوم در مورد اثرات مصرف سیگار برروی زخمهای گوارشی و لزوم ترک سیگار آموزش داده شود.

ارزشیابی

نتایج مورد انتظار ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1. در فواصل و غذاهای غذایی دردی احساس نمی کند.

2. با اجتناب از تنشها اضطراب کمتری را تجربه کند

3. از برنامه درمانی خود تبعیت کند یعنی:

A: از خوردن غذاها و نوشیدنی های محرک خودداری کند.

B: طبق یک برنامه منظم غذا بخورد

C: طبق برنامه تجویز شده داروهایش را مصرف کند.

D: وزن خود را حفظ کند

E: عارضه ای در او مشاهده نشود

 


پرتکل های پرستار -داخی 4

آسم

تشخیص های پرستاری

-         پاکسازی غیرموثر راه هوایی و رابطه با تنگی راه هوایی و تولید بیش از حد موکوس

-         اضطراب در رابطه با ترس از مرگ

-         خطر غیرموثر بودن رژیم درمانی تجویز شده

-         بهبود دهیدراتاسیون بیمار

-         ارتقای مراقبت در منزل و جامعه

 

بهبود پاکسازی راه هوایی

-         درمان تجویز شده را اجرا و پاسخ های بیمار را بررسی کنید

-         اگر عفونت وجود داشت آنتی بیوتیکها و مایعات را اجرا کنید

-         در صورت نیاز از لوله گذاری راه هوایی و حمایت تنفسی کمک بگیرید.

-         آموزش، تمرینات تنفسی عمیق و موثر

-         پوزیشن نیمه نشسته جهت بهبود تنفس

-         اتاق بیمار را ساکت و عاری از محرک های تنفسی و گلها – سیگار – عطرها نگه دارید.

-         از بالش ها و تشک های آلرژی زا استفاده نکنید.

 

کاهش اضطراب

-         مراقبت های پرستاری را در آرامش و سکوت انجام دهید.

-         بیمار و خانواده او را درباره اقدامات درمانی آگاه نمایید

 

بهبود دهیدراتاسیون بیمار

-         با دریافت کافی مایعات به منظور رقیق کردن ترشحات و دفع آنها با دهیدراتانسیون مقابله کنید.

-         مایعات وریدی تجویز شده را اجرا کنید (4-3 لیتر در 24 ساعت مگر اینکه منع استفاده داشته باشد)

-         کم کردن لباسها و خنک نمودن محیط در صورت گرم بودن و جلوگیری از تعریق

 

ارتقای مراقبت در منزل و جامعه

-     به بیمار و خانواده او درباره بیماری آسم (التهاب مزمن)، هدف و کارکرد داروها، شناسایی و اجتناب از عوامل آغاز کننده (نظیر تماس با گرده های گیاهی)، اقامت در اتاقهای دارای تهویه مطبوع در صورت امکان، تغییر در شرایط آب و هوایی آموزش دهید.

-         به بیمار و خانواده در مورد آزمونهای کارکرد ریوی توضیح دهید.

-         بیمار را راهنمایی کنید تا برای فعالیتهای خود برنامه ریزی کند و از کمکهای افراد دیگر در مواقع ضروری استفاده کند.

-         برای رعایت دقیق رژیم درمانی، اقدامات پیشگیری کننده و نیاز برای پیگیری تاکید کنید.

-         در صورت لزوم از پرستار منزل استفاده کنید

-         مراجعه به منزل برای ارزشیابی آلرژنها (در صورت عود حملات) ممکن است ضروری باشد

-         به بیمار توصیه کنید تا کاملاً مراقب بهداشت جسمی و روانی خود باشد. زیرا حملات ممکن است تنها با تلقین روی دهد.

-         بیمار را به گروههای حمایت کننده اجتماعی ارجاع دهید.



COPD

فرآیند پرستاری در COPD

-         بهبود تبادلات گازی

-         پاکسازی راههای هوایی

-         پیشگیری از عفونت های برونش و ریه

-         مراقبت در منزل و جامعه

-         بالا بردن تحمل به فعالیت

 

بهبود تبادلات گازی

-         مراقب تنگی نفس و هیپوکسمی در بیمار باشید

-         از بیمار در برابر اثرات جانبی داروهای تجویز شده مراقبت به عمل آورید

-         از طریق گزارش بیمار در مورد خفیف – تنگی نفس – میزان کاهش اسپاسم برونشها را بررسی کنید.

-         با استفاده از پالس اکسیمتری و نتایج ABG تاثیر اکسیژن را مورد بررسی قرار دهید.

* زمانی که به تصحیح هیپوکسمی بیمار می پردازید توجه داشته باشید که هیپوکسمی در بیماران COPD محرک تنفسی محسوب میشود. لذا با تجویز بیش از اندازه اکسیژن آن را تضعیف نسازید.

 

پاکسازی راههای هوایی

-         به منظور رقیق کردن ترشحات بیمار را به مصرف مایعات فراوان تشویق بیمار

-         از بیمار بخواهید که به گونه ای هدایت شده و کنترل شده سرفه نماید

-         برحسب نیاز از فیزیوتراپی تنفسی همراه با درناژ وضعیتی و تنفسی و با کمک فشار مثبت متناوب استفاده نماید

-         آموزش در مورد انجام تکنیکهای موثر آموزشی

-         اندازه گیری میزان جریان بازدمی

 

پیشگیری از عفونت های برونش و ریه

-     به بیمار در مورد گزارش علائم عفونت و تب – تغییر در رنگ، مشخصات، قوام یا مقدار خلط دم آموزش داده و به وی توصیه کنید که در صورت بدتر شدن گزارش نماید

-     آلودگی قابل توجه هوا می تواند موجبات اسپاسم برونشها را فراهم رآورد از بیمار بخواهید که در چنین شرایطی از منزل خارج نشود و در معرض هوای آلوده قرار نگیرد و در معرض هوای بیش از اندازه گرم و مرطوب واقع نشود.

-     بیمار را به ایمن سازی علیه آنفلونزا و استرپتوکوک پنومونیه تشویق کنید و توصیه کنید هر 7-5 سال یکبار واکسن آنفلونزا و پنوموکوک را تزریق نماید.

 

ارتقای مراقبت در منزل و جامعه

-     بر نحوه صحیح رژیم درمانی توسط بیمار و خانواده از نظارت داشته باشید (مثل مقدار دوز داروهای استنشاقی فیزیوتراپی سینه و درناژ وضعیتی) و قبل از تزریق بیمار، کاملاً او را از نظر انجام صحیحامور توجیه نمایید

-         بیمار را تشویق، اجتناب از هرگونه استرس و آسیب های عاطفی و موقعیت های تنش زا تشویق نمایید.

-         استراتژی های ترک سیگار را به بیمار آموخته و پیشرفته بیمار را با وی مرور نمایید.

 

بالا بردن تحمل به فعالیت

-     برای بیمار فعالیت هایی را برنامه ریزی نمایید که میتواند به بالاترین سطوح استقلال عملکردی دست یابد و به ارتقای کیفیت زندگی بیمار کمک کنید.

-         تمرین های تنفسی را به بیمار آموزش داده و آنها را تقویت کنید.

-         آموزش در یادگیری استفاده از عضلات در طی دم

-         تشویق بیمار جهت انجام کارهایی مثل حمام کردن – لباس پوشیدن – راه رفتن در مسافت کوتاه و استراحت در صورت نیاز

-     نیازهای تغذیه ای     یک بیمار را بررسی و در مورد برنامه ریزی وعده های غذایی و دریافت مواد غذایی مختلف مشورت کنید.

-         به بیمار بفهمانید که سیگار کشیدن نزدیک منبع اکسیژن خطرناک است.



تشخیصهای پرستاری

1-    درد به علت تاثیر ترشح اسید معده برروی بافت آسیب دیده

2-    اختلال در آرامش بدلیل تهوع و استفراغ

3-    اضطراب بدلیل ابتلا به یک بیماری حاد

4-    تغذیه کمتر از نیاز بدن

5-    کمبود آگاهی در مورد پیشگیری از نشانه های بیماری و سامان دهی وضعیت موجود

 

برنامه ریزی و اهداف

اهداف مهم ممکن است شامل تسکین درد، کاهش اضطراب، تامین نیازهای غذایی، یادگیری در مورد برنامه های مراقبتی و پیشگیری از عود بیماری و اجتناب از بروز عوارض باشند.

 

تدابیر و مداخلات پرستاری

1- تسکین درد: با مصرف داروهای تجویز شده تسکین درد قابل دستیابی است و رعایت نکات زیر در پیشرفت روند تسکین درد موثری شد.

a- بیمار باید از مصرف آسپرین، غذاها و نوشیدنی های حاوی کافئین و قهوه خودداری کند

b- به بیمار توصیه شود در فواصل منظم و در محیطی آرام بخش به صرف غذا بپردازد.

c- به بیمار توصیه شود که از روشهای آرام سازی برای کمک به مقابله با تنیدگی و درد بهره مند شود.

 

2- رفع تهوع و استفراغ و فراهم نمودن آرامش بیمار

a- اقداماتی جهت کاهش تجمع مایع و گاز در روده و معده بعمل آید.

b- درد بیمار تسکین داده شود.

c- مناظر و بوهای نامطبوع از محیط اطراف بیمار حذف شود.

d- به بیمار آموزش داده شود هنگام بروز تهوع به آرامی نفس عمیق بکشد.

e= در صورت سیگاری بودن بیمار تشویق به ترک سیگار شود.

f- به بیمار آموزش داده شود پس از صرف غذا در حالیکه سرتخت بالاست استراحت کند.

 

3- کاستن از اضطراب بیمار:

پرستار سطوح اضطراب بیمار را بررسی می کند این گونه بیماران معمولاً مضطرب هستند در حالیکه اضطراب آنها آشکار نیست

a- به تمامی پرسشهای بیمار پاسخ داده شود.

b- بیمار به بیان ترسهای خود تشویق شود.

c- در مورد آزمایشهای تشخیصی باید توضیح داده شود و داروها طبق برنامه مصرف شوند.

d- به بیمار اطمینان داده شود که در صورت بروز تشکیل پرستاران در دسترس او هستند.

e- پرستار باید با حالتی آرام بخش با بیمار ارتباط برقرار کند و به او در شناخت عوامل تنیدگی آور کمک کرده و روشهای مقابله موثر را شرح دهد.

f- پرستار باید مشوق خانواده بیمار برای شرکت در مراقبت از وی و فراهم کردن حمایت عاطفی باشد.

 

3- برقراری وضعیت غذایی مطلوب:

بیمار از نظر وجود سوء تغذیه و کاهش وزن بررسی و بعد از بهبودی از مرحله حاد زخم گوارشی در صدد نیاز به پیروی از برنامه درمان دارویی و محدودیتهای غذایی توضیحات لازم به بیمار داده شود.

a- تهوع و استفراغ در بیمار کنترل شود.

b-  مواد غذایی به مقدار کم و به دفعات به بیمار داده شود.

c- زمان کافی جهت تغذیه به بیمار داده شود و در صورت نیاز غذا مجدداً گرم شود.

d- به منظور کاهش بلعیدن هوا به بیمار آموزش داده شود، از جویدن آدامس، مکیدن آب نباتهای سفت و سیگار کشیدن بپرهیزد.

e- پیش از شروع تغذیه محیط اطراف بیمار را تمیز و آرام نموده و تحریکات زیان آور محیطی حذف شود.

 

4- آموزش به بیمار برای مراقبت از خود: برای سامان دهی موفقیت آمیز زخمهای گوارشی به بیمار باید عوامل کمک کننده  به درمان یا تشدید کننده بیماری بطور کامل برای بیمار توضیح داده شود.

a. پرستار باید در مورد داروهای مورد استفاده بیمار در منزل شامل نام، دوز، دفعات و عوارض آنها اطلاعات لازم را در اختیار بیمار قرار دهد و بر لزوم و اهمیت مصرف داروها حتی بعد از کاهش علائم بیماری تاکید کند.

b. لازم است به بیمار در مورد اجتناب از مصرف غذاهای تشدید کننده نشانه ها توصیه شده و بیمار باید از مصرف غذاهای محرک تولید اسید مثل قهوه، چای، نوشابه های دارای کولا و الکل خودداری کند.

به بیمار آموزش داده شود در محیط آرام به طور منظم غذا میل کرده از پرخوری بپرهیزد.
در صورت لزوم در مورد اثرات مصرف سیگار برروی زخمهای گوارشی و لزوم ترک سیگار آموزش داده شود.

ارزشیابی

نتایج مورد انتظار ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1. در فواصل و غذاهای غذایی دردی احساس نمی کند.

2. با اجتناب از تنشها اضطراب کمتری را تجربه کند

3. از برنامه درمانی خود تبعیت کند یعنی:

A: از خوردن غذاها و نوشیدنی های محرک خودداری کند.

B: طبق یک برنامه منظم غذا بخورد

C: طبق برنامه تجویز شده داروهایش را مصرف کند.

D: وزن خود را حفظ کند

E: عارضه ای در او مشاهده نشود

 



فرایند پرستاری در افزایش فشار خون:

تشخیص های پرستاری:

1-    اضطراب و ترس در رابطه با تصویر ذهنی از خود

2-    اختلال در آرامش بدلیل سردرد

3-    تغییر در پرفوزیون بافتی بدلیل کاهش برون ده قلب

4-    ناتوانی در مراقبت از خود در رابطه با ترس از بروز حمله قلبی

5-    عدم تحمل فعالیت در رابطه با کاهش برون ده قلب

 

اقدامات و تدابیر در رابطه با:

1) اضطراب و ترس در رابطه با تصویر ذهنی از خود:

* بیمار را نسبت به محیط بیمارستان، ابزارها و روش های درمانی آشنا کنید.

* پرسنلی که مسئول مراقبت از بیمار هستند را به او معرفی کنید.

* بیمار را مطمئن کنید که پرستاران همیشه در دسترس او هستند.

* بیمار را تشویق به بیان ترس ها و علت اضطراب خود کنید.

* در صورت امکان روش های آرامسازی را به بیمار آموزش دهید.

* اثرات درمانی و عوارض داروهای ضداضطراب را در بیمار بررسی کنید.

 

2) اختلال در آرامش بدلیل سردرد:

* علائم غیرکلامی سردرد مثل فشار دادن سر، اجتناب از نور و صدا و مشت کردن دستها را بررسی کنید.

* اقداماتی جهت کاهش مقاومت عروق و کنترل هایپرتانسیون انجام دهید.

* اقداماتی جهت به حداقل رساندن تحریکات محیطی مثل ملایم کردن نور، ایجاد یک محیط آرام، محدود کردن ملاقاتی ها

* اقدامات غیر دارویی مثل ماساژ پشت و گردن، بالا بردن سر، استفاده از روش های آرام سازی

* اثرات درمانی و عوارض داروهای مسکن را روی بیمار بررسی کنید.

* در صورت عدم تسکین سردرد با پزشک مشورت کنید.

 

3) تغییر در پرفوزیون بافتی بدلیل کاهش برون ده قلب

* علائم و نشانه های اختلال در پرفوزیون بافت مغز مثل سرگیجه، سنکوب، کاهش سطح هوشیاری، تشنج را بررسی کنید

* علائم و نشانه های دیسترس تنفسی نظیر تنفس تند و سطحی، سیانوز، بی قراری را بررسی کنید.

* علائم و نشانه های کاهش در جریان خون شریانی نظیر افزایش درد هنگام ایستادن و کاهش آن هنگام فعالیت

* علائم و نشانه های ترومبوفلیت و اختلال در گردش خون وریدی نظیر حساسیت و درد انتهای گرفتار، گرمی، قرمزی

 

4) ناتوانی در مراقبت از خود بدلیل ترس از بروز حمله قلبی

* میزان توانایی های بیمار را در رابطه با مراقبت از خود بررسی نکنید.

* عواملی را که می توانند روی توانایی های بیمار تاثیر بگذارند مثل خستگی، درد، ضعف بررسی کنید.

* بیمار را تشویق کنید تا جای ممکن بدون تکیه به دیگران فعالیت روزمره را انجام دهد.

* وسایل مورد نیاز بیمار را در دسترس او قرار دهید.

* به بیمار زمان کافی برای انجام فعالیت بدهید.

* در فعالیت هایی که بیمار توانایی انجام آنرا ندارد به او کمک کنید.

 

5) عدم تحمل فعالیت در رابطه با کاهش برون ده قلب

* بیمار را تشویق به انجام فعالیت همراه با افزایش دوره های استراحت نمایید

* سر و صدا و فعالیت های محیطی را به حداقل برسانید.

* تعداد ملاقاتی ها و طول مدت ملاقات را محدود کنید.

* در صورت نیاز به بیمار جهت انجام مراقبت از خود کمک کنید.

* وسایل و ملزومات بیمار را در دسترس او قرار دهید.

* از بیمار بخواهید هر 2 ساعت یکبار ورزش های تنفسی را انجام دهد.

* در صورت نداشتن منع، سر تخت را بالا ببرید.

* در صورتی که علائم و نشانه های عدم تحمل فعالیت پیشرفت نمود و رو به وخامت گذاشت به پزشک مشورت کنید.

 

 

 

فرایند پرستاری در هپاتیت:

تشخیص های پرستاری:

1) افزایش درجه حرارت بدن در رابطه با افزایش ریت متابولیسم

2) اختلال در آرامش بدلیل تهوع و استفراغ

3) تغذیه کمتر از نیاز بدن در رابطه با بی اشتهایی در نتیجه کاهش فعالیت و یبوست

4) اختلال در تعادل آب و الکترولیت ها در رابطه با افزایش دفع مایعات بدلیل استفراغ

5) تغییر در تصویر ذهنی فرد از خود در رابطه با تغییر در ظاهر فرد

 

اقدامات و تدابیر در رابطه با:

1) افزایش درجه حرارت بدن در رابطه با افزایش ریت متابولیسم:

* درجه حرارت بیمار را هر 3 ساعت و یا در صورت لزوم کنترل کنید.

* لباس ها و روانداز بیمار را براساس دمای محیط انتخاب کنید.

* بیمار را پاشویه دهید و یا حمام در تخت بدهید.

* ترشحات ریوی بیمار را کنترل کنید و تخلیه کنید.

* در صورت باقی ماندن درجه حرارت کمتر از 8/37 با پزشک مشورت کنید.

 

اختلال در آرامش بدلیل تهوع و استفراغ

* اقداماتی جهت کاهش تجمع مایع و گاز در روده و معده بعمل آورید.

* مناظر و بوهای نامطبوع را از محیط اطراف بیمار حذف کنید.

* بعد از هر بار فیزیوتراپی ریه، به بیمار دهانشویه بدهید.

* سطح الکترولیت های خون را کنترل کنید.

* هنگام شروع تغذیه از راه دهان تغذیه را با مایعات صاف شده به مقدار کم و در دفعات بیشتر شروع کنید.

* اثرات درمانی و عوارض داروهای ضداستفراغ را مورد بررسی قرار دهید.

* در صورت تداوم تهوع و استفراغ با پزشک مشورت کنید.

 

3- تغذیه کمتر از نیاز بدن در رابطه با بی اشتهایی در نتیجه کاهش فعالیت و یبوست

* قبل از شروع تغذیه مراقبت های لازم از دهان بیمار را بعمل آورید.

* جهت تامین علائق و نیازهای غذایی بیمار، با متخصص تغذیه مشاوره کنید.

* به منظور تحمل بهتر رژیم های کم نمک، از سبزی، ادویه جات، آبلیمو، ترش و ماست استفاده کنید.

* زمان کافی جهت تغذیه به بیمار بدهید.

* بیمار را تشویق کنید غذا را به دقت جویده، روی عمل بلع خود تمرکز داشته باشد.

* به بیمار آموزش دهید تا یکساعت قبل و بعد از مصرف قرص آهن و یا غذاهای آهن دار از مصرف موادی که جذب آهن می کنند مثل شیر، حبوبات خودداری کند.

 

4- اختلال در تعادل آب و الکترولیت ها در رابطه با افزایش دفع مایعات بدلیل استفراغ

* تهوع و استفراغ بیمار را کنترل کنید.

* روزانه حداقل 2500 میلی لیتر مایع به بیمار بدهید.

* در صورت اجازه مصرف غذا از راه دهان بیمار را تشویق به مصرف مواد حاوی سدیم و پتاسیم بالا نمائید

 

5- تغییر در تصویر ذهنی از خود در رابطه با تغییر در ظاهر فرد:

* با تشویق بیمار به صحبت کردن و بیان احساساتش، میزان اختلال در تصور ذهنی را به بیمار برآورد کنید.

* سوء تغذیه های بیمار را در مورد محدودیت های آینده در فعالیت های جسمانی شناسایی کنید.

* بیمار را تشویق به ملاقات با اطرافیانش کنید.

* بیمار را تشویق کنید به فعالیت های اجتماعی خود بپردازد

* در صورت وخیم تر شدن وضع بیمار با روان پزشک مشورت کنید.


نارسایی قلب:

نارسایی قلب که اغلب نارسایی احتقانی قلب (CHF) نیز نامیده میشود. وضعیتی است که در آن قلب قادر به پمپ خون برای تامین نیاز بافتها به اکسیژن و مواد غذایی نمی باشد. اصطلاح نارسایی و احتقانی قلب بیشتر برای مواردی است که نارسایی قلب بطور اختصاصی در بطن چپ یا بطن راست ایجاد می گردد.م

 

تشخیص های پرستاری:

1-عدم تحمل فعالیت به علت خستگی وتنگی نفس ناشی از کاهش برون ده قلب

2- اضطراب به علت تنگی نفس و بیقراری ناشی از کاهش اکسیژناسیون

3- اختلال در پرفوزیون بافتی – محیطی به علت رکود خون در سیاهرگها

4- احتمال ناآگاهی درباره مراقبت از خود به علت عدم قبول تغییرات لازم در نحوه زندگی کردن

5- افزایش حجم مایع به دلیل دریافت یا احتباس زیاد سدیم/ مایع ناشی از HF و درمان دارویی

 

اقدامات پرستاری:

1- عدم تحمل فعالیت بعلت خستگی و تنگی نفس ناشی از کاهش برون ده قلب:

استراحت: استراحت جسمی و روانی بیمار هر دو دارای اهمیت هستند استراحت موجب کاهش کار قلب، افزایش ذخیره عملی قلب و کاهش فشار خون می شود. پیش از انجام فعالیت های بدنی توصیه های زیر را عادت کند. با چند دقیقه گرم کردن بدن فعالیتها را شروع کند – از انجام فعالیتهای جسمی در محیط هوای بسیار گرم سرد یا مرطوب اجتناب کند – دو ساعت بعد از خوردن غذا پیش از انجام فعالیت جسمی منتظر بماند – در صورت بروز تنفس کوتاه – درد یا گیجی فعالیت را متوقف سازد فعالیت را با کاهش دما و دوره کاهش دما پایان بخشد.

وضعیت بدنی بیمار: قسمت بالای بستر را می توان 20 تا 30 سانتی متر بالا آورد یا بیمار در صندلی راحتی بنشیند در این وضعیت بازگشت خون سیاهرگی به قلب و ریه ها کم میشود. پرخونی ریه کاهش می یابد. مبتلایان به     کنار تخت می نشینند و پاهای خود را روی صندلی می گذارند.

2- کنترل اضطراب: بیماران مبتلا به نارسایی قلب بدلیل ناتوانی در برقراری اکسیژناسیون کافی دچار بیقراری و اضطراب می شوند و این علائم درد شب تشدید تر می شود. بالا قرار دادن سر در بستر و روشن کردن چراغ خواب سودمند هستند حضور فردی از خانواده باعث دلگرمی بیماران میشود. در جریان مراحل حاد اختلال تنفسی برای کم کردن فعالیت تنفسی و راحتی بیمار اکسیژن تجویز میشود. گاهی تجویز مرفین با مقدار کم برای بر طرف کردن تنگی نفس شدید مفید است بیماری که مایل به خروج از بستر در هنگام شب است باید به شکل مناسبی در صندلی راحتی بنشیند با بهبود گردش خون مغزی سیستمیک، کیفیت خواب بیمار نیز بهتر خواهد شد.

 

3- دستیابی به پرفوزیون کافی بافتی: کاهش پرفوزیون بافتی در نارسایی قلب نتیجه سطوح ناکافی اکسیژن در گردش خون، رکود خون در بافتهای محیطی است. ورزش ملایم روزانه جریان خون به بافتهای موضعی را افزایش میدهد. اکسیژناسیون کافی و برقراری مناسب جریان ادرار نیز به پرفوزیون بافتی کمک میکند. دیورز موثر حالت رقیقی خون را کم می کند و به این ترتیب ظرفیت حمل اکسیژن توسط سیستم عروقی را افزایش میدهد. استراحت کافی برای برقراری برون ده قلبی کافی اهمیت اساسی دارد.

4- تدابیر درمانی در حجم مایعات:

بیماران مبتلا به HF شدید تحت درمان با دیورتیک داخل وریدی قرار گرفته اما در صورت وجود علایم کمتر شدید ممکن است داروهای دیورتیک خوراکی دریافت نمایند. دیورتیک خوراکی را باید صبح زود داد تا مانع استراحت در طول شب نگردد. پرستار وضعیت مایعات بدن را به دقت از طریق سمع ریه ها، مقایسه وزنهای روزانه بدن، کمک به بیمار در رعایت رژیم غذایی کم سدیم بر طبق برچسب های مواد غذایی و اجتناب از مواد غذایی آماده تجاری بررسی بکند. به دلیل کاهش جریان خون در نواحی دارای ادم، خطر صدمه پوستی بالا میرود. به همین دلیل پرستار شکنندگی پوست را بررسی کند. اگر بیمار مایعات داخل وریدی دریافت میکند. میزان مایع مورد نیاز بدقت کنترل شود.

5- آگاهی در مراقبت از خود:

آموزش بیمار برای درگیر کردن بیمار در اجرای برنامه درمانی در درک و رعایت بیمار، موثر است. عود مجدد بیماری، بستری شدنهای غیرضروری و کاهش امید به زندگی زمانی که بیمار توصیه های درمانی را رعایت نمی کند رخ میدهد. بیمار و اعضای خانواده به حمایت نیاز دارند و باید آنها را به گفتن سئوالات تشویق نمود به گونه ای که آنها آگاه شوند و درکشان افزایش یابد. برنامه درمانی براساس خواسته های بیمار باشد نه آنچه که پزشک با سایر اعضای گروه مراقبت بهداشتی فکر میکند نیاز است نهایتاً پرستار نیاز است. بیمار و اعضای خانواده را متقاعد کند که پایش و علایم و وزن روزانه، محدودیت دریافت سدیم، اجتناب از مصرف زیاد مایعات، پیشگیری از عفونت، اجتناب از مواد محرک (مثل الکل، تنباکو) شرکت در ورزش بطور منظم همگی در پیشگیری از تشدید نارسایی قلب کمک کنند. هستند.